Amlodipine: werking, bijwerkingen en dosering
Amlodipine is een calciumantagonist en een van de meest voorgeschreven middelen tegen hoge bloeddruk in Belgie. Het wordt daarnaast gebruikt bij angina pectoris, de beklemming op de borst die ontstaat wanneer de hartspier te weinig bloed krijgt. Het middel is voorschriftplichtig en hoort bij een behandeling van lange duur: hoge bloeddruk doet geen pijn, maar beschadigt op termijn hart, hersenen, nieren en ogen. Op deze pagina leest u hoe amlodipine werkt, welke bijwerkingen erbij horen en wat wij voor een lopende behandeling kunnen doen.
Wat is amlodipine en hoe werkt het
Amlodipine remt de instroom van calcium in de spiercellen van de vaatwand. Zonder die instroom ontspannen die spiercellen, worden de kleine slagaders wijder en daalt de weerstand waartegen het hart moet pompen. Het gevolg is een lagere bloeddruk en, bij angina, een hartspier die makkelijker van bloed wordt voorzien.
De stof werkt langzaam en houdt lang aan. Daardoor daalt de bloeddruk geleidelijk in plaats van abrupt, wat prettiger is en minder duizeligheid geeft, en volstaat doorgaans een inname per dag. Het volledige effect is pas na enkele weken te beoordelen; een enkele meting kort na de start zegt weinig.
In Belgie zijn Amlor en generische verpakkingen van verschillende fabrikanten geregistreerd, telkens voor inname via de mond. Daarnaast bestaan er vaste combinaties met onder meer valsartan of candesartan, soms met een plasmiddel erbij. Dat zijn andere geneesmiddelen; welke vorm bij u past, bepaalt de arts.
Wanneer wordt het voorgeschreven
De geregistreerde toepassingen zijn hoge bloeddruk en angina pectoris, waaronder ook de vorm die door kramp van een kransslagader wordt veroorzaakt. Bij hoge bloeddruk kan amlodipine alleen worden gegeven of samen met andere middelen, bijvoorbeeld een ACE-remmer of een sartaan.
De keuze hangt af van uw leeftijd, van andere aandoeningen zoals diabetes of nierlijden, van eerdere behandelingen en van hoe u een middel verdraagt. Bloeddruk behandelen is zelden een kwestie van een enkel middel dat meteen past: bijstellen hoort bij het traject en betekent niet dat er iets misloopt.
Medicatie vervangt de leefstijl niet. Zoutbeperking, gewicht, beweging, alcohol en rookstop beinvloeden de bloeddruk aantoonbaar, en bij een deel van de mensen maken ze het verschil tussen een en twee geneesmiddelen. Meer over deze groep leest u op /hart-en-bloeddruk/.
Innemen en dosering
De dosering bepaalt de arts en past hij aan op basis van uw bloeddrukwaarden en van hoe u het middel verdraagt. Bij ouderen en bij verminderde leverfunctie wordt voorzichtiger opgebouwd. Concrete sterktes vermelden wij hier niet; die staan in de bijsluiter en op uw voorschrift.
Amlodipine wordt eenmaal per dag ingenomen, met of zonder voedsel, bij voorkeur telkens op hetzelfde moment. Vergeet u een dosis, neem ze dan niet dubbel in. Stop niet op eigen houtje: omdat hoge bloeddruk geen klachten geeft, voelt stoppen onschuldig aan terwijl het risico gewoon terugkeert.
Metingen thuis zijn zinvol wanneer ze op een rustig moment en volgens een vaste methode gebeuren. Noteer ze en neem ze mee naar uw arts. Een enkele hoge meting na een gehaaste rit naar de wachtkamer zegt minder dan een reeks rustige metingen thuis.
Bijwerkingen
De bekendste bijwerking is zwelling van de enkels en de onderbenen. Ze ontstaat doordat de kleine slagaders wijder worden terwijl de afvoer via de aders gelijk blijft, waardoor vocht in het weefsel achterblijft. Het gaat dus niet om vasthouden van vocht door hart of nieren, en een plasmiddel is er doorgaans niet het antwoord op. Benen hoog leggen helpt soms; aanhoudende klachten bespreekt u met uw arts, die de dosis kan aanpassen of een ander middel kan kiezen.
Verder komen blozen, hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid en hartkloppingen voor, vooral in het begin en na een dosisverhoging. Minder vaak zijn maagdarmklachten en gezwollen tandvlees beschreven.
Neem contact op bij flauwvallen, bij toenemende kortademigheid, bij sterk toenemende zwelling of bij pijn op de borst die anders of heviger is dan u kent. Bij aanhoudende pijn op de borst belt u 112. De volledige opsomming staat in de bijsluiter.
Wisselwerkingen en alcohol
Amlodipine wordt in de lever afgebroken door een enzymsysteem dat door andere middelen wordt beinvloed. Bepaalde antischimmelmiddelen, sommige antibiotica en middelen tegen hiv verhogen de blootstelling, terwijl onder meer rifampicine en sint-janskruid ze verlagen. In beide gevallen beslist de arts over aanpassing.
Pompelmoessap kan de hoeveelheid amlodipine in het bloed doen stijgen en daarmee ook de duizeligheid. De combinatie met bepaalde statines vraagt aandacht, omdat amlodipine de blootstelling aan die stoffen kan verhogen; de arts kan dan de sterkte aanpassen of een ander middel kiezen. Verwante pagina's staan op /geneesmiddelen/rosuvastatine/ en /geneesmiddelen/bisoprolol/.
Alcohol verlaagt zelf ook de bloeddruk en kan de duizeligheid versterken, zeker in het begin van de behandeling. Matiging is het advies; chronisch overmatig gebruik verhoogt de bloeddruk op termijn juist en werkt de behandeling tegen.
Prijs en terugbetaling
Amlodipine is in Belgie van verschillende fabrikanten beschikbaar, waardoor de prijs verschilt. Voor bloeddrukverlagende middelen bestaat een terugbetalingsregeling waarvan de voorwaarden door het RIZIV zijn vastgelegd; of u eraan voldoet, hangt af van uw situatie.
Uw apotheker en uw ziekenfonds kunnen u zeggen wat voor u geldt. Een gelijkwaardig generisch product bevat dezelfde werkzame stof; de hulpstoffen kunnen verschillen, wat vooral van belang is bij een bekende overgevoeligheid. Merkt u na het wisselen van verpakking een onverwacht verschil, meld dat dan in de apotheek.
Voorschrift en wat wij wel en niet doen
Amlodipine is voorschriftplichtig. De eerste instelling van een bloeddrukbehandeling doen wij niet: daarvoor zijn herhaalde metingen, een lichamelijk nazicht en meestal bloedonderzoek nodig, en dat kan een online vragenlijst niet vervangen.
Loopt uw behandeling al en gaat het om de voortzetting ervan, dan vult u de vragenlijst in via /voorschrift-verlengen/. Meer over het verlengen van een lopende behandeling leest u op /herhaalvoorschrift/. Vermeld uw recentste bloeddrukwaarden en uw volledige medicatielijst, ook wat u zonder voorschrift koopt.
Wij zijn geen onderdeel van Recip-e en schrijven niets in dat systeem weg; wat wij afgeven is niet zichtbaar op mijngezondheid.be. Onze weg is een andere: u vult een medische vragenlijst in, een arts leest uw antwoorden en beoordeelt of de voortzetting van uw behandeling medisch verantwoord is. Valt die beoordeling positief uit, dan wordt een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail bezorgd. De grondslag is artikel 11 van Richtlijn 2011/24/EU; welke gegevens op zo'n document moeten staan, legt Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU vast.
U print het document en neemt het mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker zelf: hij kan weigeren, bijvoorbeeld bij twijfel over de echtheid of de leesbaarheid van het document, of wanneer hij de combinatie met uw andere medicatie niet verantwoord vindt. Dat is zijn beroepsverantwoordelijkheid en wij kunnen ze niet overnemen.
Er is geen teleconsultatie: geen videogesprek, geen telefoongesprek en geen chat. De arts die uw aanvraag leest, heeft een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. Hij is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en heeft geen RIZIV-nummer. Dat zeggen wij hier uitdrukkelijk, omdat het bepaalt wat u van ons wel en niet mag verwachten.
Een aanvraag via /voorschrift-verlengen/ kost 24,90 €, met optioneel 9,90 € voor prioritaire behandeling. Die vergoeding dekt de beoordeling door de arts, niet het afgeven van een document, en wordt niet terugbetaald door uw ziekenfonds of het RIZIV. Wijst de arts de aanvraag op medische of juridische gronden af, dan betalen wij het bedrag volledig terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag volledig terug. Het geneesmiddel zelf betaalt u apart in de apotheek.
Is amlodipine voorschriftplichtig in Belgie?
Ja. Amlodipine wordt uitsluitend op voorschrift afgeleverd. De keuze van de sterkte en de beslissing of er een tweede middel bij hoort, steunen op herhaalde bloeddrukmetingen en op een beoordeling van uw overige aandoeningen.
Hoe snel werkt amlodipine?
De stof werkt langzaam en houdt lang aan, waardoor de bloeddruk geleidelijk daalt. Het volledige effect is pas na enkele weken te beoordelen. Een enkele meting kort na de start zegt daarom weinig; een reeks rustige metingen thuis zegt meer.
Waarom zwellen mijn enkels op?
Dat is de bekendste bijwerking van amlodipine. De kleine slagaders worden wijder terwijl de afvoer via de aders gelijk blijft, waardoor vocht in het weefsel achterblijft. Het is dus geen vochtophoping door hart of nieren en een plasmiddel helpt er doorgaans niet tegen. Bespreek aanhoudende zwelling met uw arts.
Mag ik pompelmoessap drinken?
Beter niet tijdens deze behandeling. Pompelmoessap kan de hoeveelheid amlodipine in het bloed doen stijgen en daarmee ook de duizeligheid en de zwelling. Vraag uw apotheker om raad wanneer u het regelmatig drinkt.
Mag ik stoppen als mijn bloeddruk goed is?
Niet op eigen houtje. Een goede bloeddruk is in dat geval meestal het resultaat van de behandeling, en na stoppen keert de waarde doorgaans terug naar het niveau van voordien. Bespreek met uw arts of afbouwen verantwoord is en onder welke opvolging.
Hoe vraag ik een herhaalvoorschrift aan?
Loopt uw behandeling al, dan vult u de medische vragenlijst in via /voorschrift-verlengen/. Een arts leest uw antwoorden en beslist. Vermeld uw recentste bloeddrukwaarden en uw volledige medicatielijst. De eerste instelling van een bloeddrukbehandeling doen wij niet.