Afvallen met GLP-1

Welke GLP-1-middelen in België op de markt zijn

In het Belgische register staan vier namen die in dit verband het vaakst vallen. Wegovy en Ozempic bevatten semaglutide, Saxenda en Victoza bevatten liraglutide, Mounjaro bevat tirzepatide en Trulicity bevat dulaglutide. Allemaal worden ze onder de huid ingespoten; er bestaat in deze groep geen tablet met dezelfde werking.

De werkzame stof is belangrijker dan de merknaam. Twee verpakkingen met dezelfde stof kunnen een andere pen, een ander opbouwschema en een andere geregistreerde indicatie hebben, en dat is precies waar Ozempic en Wegovy uit elkaar lopen. Per middel vindt u de details op /geneesmiddelen/wegovy/, /geneesmiddelen/mounjaro/, /geneesmiddelen/ozempic/ en /geneesmiddelen/saxenda/.

Naast deze groep bestaan er middelen met een heel ander werkingsmechanisme, zoals orlistat (onder meer Xenical en alli) en de combinatie bupropion met naltrexon (Mysimba). Die worden ingenomen als tablet of capsule en horen medisch gezien niet bij de GLP-1-middelen, ook al komen ze in hetzelfde gesprek ter sprake.

Waarvoor een middel geregistreerd is, en waarvoor niet

Elk geneesmiddel krijgt een registratie voor een omschreven gebruik. Ozempic, Victoza en Trulicity zijn geregistreerd binnen de behandeling van type 2-diabetes. Wegovy en Saxenda zijn geregistreerd voor gewichtsbeheersing. Mounjaro heeft in de Europese Unie een registratie die beide terreinen raakt. De volledige en actuele productinformatie per middel staat bij het EMA en bij het FAGG, en dat is de enige plaats waar u de officiële tekst leest.

Dat onderscheid is niet administratief. Een arts moet kunnen verantwoorden waarom een bepaald middel bij een bepaalde persoon wordt ingezet, en de geregistreerde indicatie is daarbij het vertrekpunt. Gebruik buiten de registratie om komt voor, maar het is een uitzondering met een eigen verantwoording, geen gewoonte.

Een middel dat voor diabetes geregistreerd staat inzetten om gewicht te verliezen, betekent bovendien dat u het volledig zelf betaalt. Een vergelijking van de drie bekendste namen staat op /blog/glp1-vergelijking-be/.

Hoe de behandeling in de praktijk verloopt

De dosis wordt stapsgewijs opgebouwd. Dat gebeurt niet om het traject te rekken, maar omdat de maag- en darmklachten bij een te snelle opbouw fors kunnen zijn. Het schema verschilt per middel en wordt door de arts bepaald; sommige middelen worden wekelijks ingespoten, andere dagelijks.

De pen bewaart u volgens de instructie in de bijsluiter, meestal gekoeld zolang hij niet in gebruik is. Verkeerde bewaring is een reden waarom een pen niet meer gebruikt mag worden, en de apotheker kan u daar concreet over adviseren.

Een GLP-1-middel vervangt geen voedingspatroon en geen beweging. In de studies waarop de registraties steunen, hoorde begeleiding rond voeding en beweging bij de behandeling. Wie het middel stopt, ziet het gewicht meestal opnieuw stijgen: dat is een bekend verloop en geen teken dat de behandeling mislukt is. Bespreek stoppen daarom vooraf, niet achteraf.

Bijwerkingen die vaak gemeld worden

Het vaakst gaat het om maag- en darmklachten: misselijkheid, braken, diarree, obstipatie, een opgeblazen gevoel en oprispingen. Ze staan meestal op de voorgrond in de weken na een dosisverhoging en nemen daarna vaak af. Kleinere maaltijden en vermijden van zeer vet eten worden vaak aangeraden.

Daarnaast komen reacties op de injectieplaats voor, en vermoeidheid of hoofdpijn. Bij wie ook bloedsuikerverlagende middelen gebruikt, kan de bloedsuiker te laag worden; die combinatie hoort uitdrukkelijk bij de arts besproken te worden.

Er zijn klachten waarbij u niet afwacht. Aanhoudende, hevige buikpijn die naar de rug uitstraalt, met of zonder braken, kan wijzen op een ontsteking van de alvleesklier. Hevige pijn rechts boven in de buik kan op de galblaas wijzen. Tekenen van een allergische reactie, zoals zwelling van gezicht of keel en benauwdheid, vragen onmiddellijk hulp. Neem in die gevallen contact op met een arts of met de spoedgevallendienst.

Wanneer deze groep niet past

Zwangerschap en borstvoeding sluiten het gebruik uit. Wie zwanger wil worden, bespreekt dat vooraf, want er wordt geadviseerd om de behandeling ruim op voorhand te stoppen.

De arts gaat ook na of er andere redenen zijn om deze groep niet te gebruiken: een doorgemaakte ontsteking van de alvleesklier, bepaalde schildklieraandoeningen bij uzelf of in de familie, ernstige maag- en darmproblemen zoals een vertraagde maaglediging, en een eetstoornis in de voorgeschiedenis. Ook uw nier- en leverfunctie en uw andere geneesmiddelen wegen mee.

Een GLP-1-middel is geen product voor wie een paar kilo wil verliezen zonder medische reden. De registraties zijn gebonden aan omschreven criteria en een arts die daar los van voorschrijft, kan die keuze niet verantwoorden. Wie geen medische indicatie heeft, krijgt geen voorschrift, en dat is geen formaliteit maar de kern van de beoordeling.

Terugbetaling en wat u zelf betaalt

Of een geneesmiddel wordt terugbetaald, beslist het RIZIV (INAMI), en uw ziekenfonds voert die regeling uit. Voor gebruik dat enkel op gewichtsbeheersing gericht is, bestaat er in België doorgaans geen terugbetaling: u draagt dan de volledige kostprijs van het geneesmiddel.

Binnen de behandeling van type 2-diabetes liggen de zaken anders, maar ook daar gelden voorwaarden en formaliteiten. Welke voorwaarden op uw situatie van toepassing zijn, vraagt u na bij uw ziekenfonds of leest u bij het RIZIV; wij kunnen die beslissing niet nemen en niet beïnvloeden.

Houd er ook rekening mee dat de beschikbaarheid van deze middelen in de afgelopen jaren wisselde. De apotheek weet op dat moment wat er voorradig is en welke sterkte er geleverd kan worden. Onze vergoeding staat volledig los van de prijs van het geneesmiddel: wij verkopen geen geneesmiddelen en versturen ze niet.

Wat er in de apotheek gebeurt

De aflevering is een beslissing van de apotheker. Hij gaat na wie het document aanbiedt, of de gegevens volledig en leesbaar zijn en of de behandeling past bij wat hij over u weet. Bij twijfel over de echtheid of de leesbaarheid van een document mag hij de aflevering weigeren, en in bepaalde gevallen moet hij dat zelfs.

Daarom kan niemand u beloven dat een document zonder meer wordt afgeleverd. Die beoordeling hoort bij de bescherming van de patiënt en is geen hindernis die omzeild moet worden.

Voor deze groep speelt bovendien mee dat het om pennen gaat met verschillende sterktes en verschillende doseerstappen. Een apotheker zal niet zomaar een ander merk meegeven, ook niet wanneer de werkzame stof dezelfde lijkt. Neem uw identiteitsbewijs mee en vraag meteen uitleg over bewaring en over het gebruik van de pen. Publieksinformatie van de Belgische apothekers vindt u via apotheek.be.

Wat wij doen en wat wij niet doen

Wij bieden een medische vragenlijst en een beoordeling door een arts. U beschrijft uw situatie, de arts leest uw antwoorden en beslist of een voorschrift medisch verantwoord is. Voor deze groep loopt dat via /vermageringsmiddelen/; de beoordeling kost 29,90 € en een prioritaire behandeling is mogelijk voor 9,90 € extra.

Wij bieden geen videoconsult, geen telefonisch consult en geen chat. De arts heeft een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. Hij is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over: voor opvolging, onderzoek en doorverwijzing blijft de Belgische zorg bevoegd.

Het document dat de arts kan afgeven is een grensoverschrijdend voorschrift volgens de bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU, dat u per e-mail krijgt en afdrukt. Het wordt niet in Recip-e geregistreerd en is niet zichtbaar op mijngezondheid.be; er is dus geen code die u in de apotheek kunt laten oproepen.

De vergoeding dekt de beoordeling door de arts, niet de afgifte van een document. Weigert de arts op medische of juridische gronden, dan betalen wij de vergoeding terug. Vraagt de arts bijkomende documenten op, dan hebt u ten minste zeven dagen en krijgt u een herinnering; op uw verzoek verlengen wij die termijn. Kan de beoordeling niet worden afgerond, dan sluiten wij de aanvraag af en betalen wij het volledige bedrag terug.