Huid: schimmel, herpes en acne

Schimmel van huid en nagels

Voetschimmel tussen de tenen behandelt u meestal met een crème of gel op basis van terbinafine of een middel uit de azolgroep, zoals miconazol (waaronder Daktarin) of ketoconazol (waaronder Nizoral). Die vormen zijn in België vrij verkrijgbaar in de apotheek. Blijf smeren zolang als de verpakking aangeeft, ook wanneer de jeuk al weg is; te vroeg stoppen is de meest voorkomende reden waarom de klacht terugkomt.

Bij een schimmel in de nagel ligt het anders. De nagel groeit traag en een crème dringt er nauwelijks in door, waardoor lokale behandeling alleen bij een beperkte aantasting kans maakt. Wanneer een groot deel van de nagel of de nagelwortel is aangetast, is een tablet nodig, en die vorm van terbinafine of itraconazol (waaronder Sporanox) is voorschriftplichtig. Meer achtergrond staat op /kennisbank/kalknagel/.

Een behandeling van de nagel duurt maanden, omdat u moet wachten tot de gezonde nagel volledig is aangegroeid. Voor tabletten laat de arts vooraf soms bloedonderzoek doen en gaat hij uw andere geneesmiddelen na, want wisselwerkingen zijn in deze groep niet zeldzaam.

Koortslip en andere herpesklachten

Een koortslip komt door het herpes-simplexvirus, dat na een eerste besmetting in het lichaam blijft en bij koorts, stress, zonlicht of vermoeidheid opnieuw actief wordt. Het virus verdwijnt niet; een behandeling verkort de opstoot en verlicht de klachten.

Crèmes met aciclovir zijn in België vrij verkrijgbaar. Ze werken het best wanneer u begint bij de allereerste tinteling of jeuk, dus voordat het blaasje zichtbaar is. Eens de korst er is, valt er van een crème weinig meer te verwachten. Waarom een koortslip terugkomt en wat wel helpt, staat op /kennisbank/koortslip/.

Bij zware, frequente of uitgebreide opstoten schrijft een arts een tablet voor, met aciclovir of valaciclovir (waaronder Zelitrex). Bij een verminderde afweer, bij blaasjes in of rond het oog, bij gordelroos en bij een eerste genitale opstoot hoort u snel een arts te zien; een behandeling die vroeg start, maakt daar een reëel verschil.

Acne: wat vrij is en wat niet

Bij milde acne begint een behandeling meestal lokaal. Benzoylperoxide (waaronder Benzac) en lokale retinoïden zoals adapaleen (waaronder Differin), al dan niet gecombineerd (waaronder Epiduo), vormen de basis. De eerste weken kan de huid schilferen, rood worden of geïrriteerd raken; dat hoort bij het begin en is geen reden om meteen te stoppen.

Geeft dat onvoldoende resultaat of zijn er ontstoken knobbels, dan kan een arts een antibioticum toevoegen, lokaal of als tablet, meestal uit de tetracyclinegroep zoals doxycycline; achtergrond staat op /geneesmiddelen/doxycycline/. Zo'n kuur wordt niet eindeloos herhaald, omdat langdurig gebruik resistentie in de hand werkt.

Bij ernstige, littekenvormende acne is isotretinoïne (waaronder Roaccutane en Isocural) de zwaarste stap. Dit middel is ernstig schadelijk voor een ongeboren kind en valt daarom onder strikte voorwaarden rond zwangerschapspreventie. Het gaat gepaard met opvolging en controles, en de behandeling hoort bij een dermatoloog of gebeurt in overleg met een dermatoloog. Bij vrouwen met een hormonale component worden soms andere wegen gekozen, waaronder hormonale anticonceptie of spironolacton (waaronder Aldactone).

Wanneer een tablet nodig is

Een tablet komt in beeld wanneer de aandoening te diep zit voor een middel op de huid. Dat is het geval bij een nagelschimmel die verder reikt dan de rand, bij een schimmelinfectie op de behaarde hoofdhuid, bij uitgebreide of frequent terugkerende herpes en bij acne die met lokale middelen niet onder controle komt.

Alle tabletten in deze groepen zijn voorschriftplichtig, en dat heeft een reden. Ze werken in het hele lichaam, ze belasten in sommige gevallen de lever en ze kunnen in wisselwerking treden met andere geneesmiddelen, waaronder bloedverdunners en bepaalde middelen voor het hart. Uw arts weegt dat af voordat hij start.

Wat ook meespeelt, is dat een tabletbehandeling in deze groepen lang duurt. Bij nagelschimmel spreekt men van maanden, bij acne met isotretinoïne eveneens. Begin daarom niet aan een kuur die u niet van plan bent af te maken, en laat u vooraf uitleggen welke controles erbij horen.

Wanneer u niet afwacht

Snel uitbreidende roodheid met koorts, pijn en een warme, gezwollen huid kan op een bacteriële infectie wijzen die dringend behandeld moet worden. Wacht daar niet mee en overweeg geen zelfzorg.

Blaasjes in of rond het oog, gordelroos in het gezicht, of een huidklacht bij iemand met een verminderde afweer of met diabetes vragen eveneens een snelle beoordeling. Hetzelfde geldt voor een wonde die niet geneest, een moedervlek die van vorm, kleur of grootte verandert, of een plek die blijft bloeden.

Tekenen van een allergische reactie, zoals snel opkomende netelroos met zwelling van lippen, tong of keel en benauwdheid, vragen onmiddellijk hulp: bel 112. Voor niet-dringende vragen buiten de kantooruren bereikt u de huisartsenwachtpost via 1733. Voor een apotheek van wacht raadpleegt u de wachtdienst, en publieksinformatie van de Belgische apothekers vindt u via apotheek.be.

Waarom zelfzorg soms tegenwerkt

Een crème met een corticosteroïd verlicht jeuk snel, maar bij een schimmelinfectie onderdrukt ze de ontstekingsreactie zonder de schimmel aan te pakken. Het beeld verandert daardoor, de schimmel breidt rustig uit en een arts die u later ziet, herkent het patroon moeilijker. Dat is een van de redenen waarom een aanhoudende huidklacht beter eerst bekeken wordt.

Een tweede valkuil is een oude verpakking. Overgebleven tabletten van een vorige kuur, zeker antibiotica, passen zelden bij de nieuwe klacht en zijn bijna nooit een volledige kuur. Een half afgemaakte kuur werkt resistentie in de hand en laat de klacht vaak terugkeren.

Tot slot: voetschimmel en nagelschimmel komen terug wanneer schoenen, kousen en de badkamervloer onbehandeld blijven. Droog de ruimte tussen de tenen goed af, wissel van schoenen en draag slippers in gemeenschappelijke douches. Zonder die stappen is elke behandeling een tijdelijke oplossing.

Wat wij bij huidklachten kunnen betekenen

Onze weg is bedoeld voor een behandeling die al is opgestart en die ongewijzigd doorloopt. Gebruikt u al langer een voorschriftplichtig middel voor uw huid en is de situatie stabiel, dan kunt u een beoordeling aanvragen via /voorschrift-verlengen/. De beoordeling kost 24,90 €, met een prioritaire behandeling voor 9,90 € extra.

Een nieuwe, niet eerder beoordeelde huidklacht valt daar niet onder. De huid is bij uitstek een terrein waarop kijken beslissend is: een uitslag beschrijven in woorden volstaat niet om een schimmel van een eczeem of van iets anders te onderscheiden. De arts weigert de afgifte dan en verwijst u naar uw huisarts.

Ook isotretinoïne valt buiten deze weg, omdat het middel opvolging en controles vraagt die online niet te organiseren zijn. Een antibioticakuur voor een nieuwe infectie is evenmin een voortzetting van een behandeling; daarom is /geneesmiddelen/doxycycline/ zuiver informatief. Welke gegevens de arts bij een voortzetting nodig heeft, staat volledig op /herhaalvoorschrift/.

Wat wij doen en wat wij niet doen

Wij bieden een medische vragenlijst en een schriftelijke beoordeling door een arts. Wij bieden geen videoconsult, geen telefonisch consult en geen chat, en wij beoordelen geen foto's van huidletsels.

De arts heeft een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. Hij is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts of dermatoloog niet over. Voor onderzoek, verwijzing en opvolging blijft de Belgische zorg bevoegd.

Het document dat hij kan afgeven, is een grensoverschrijdend voorschrift volgens de bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU. U krijgt het per e-mail en drukt het af. Het wordt niet in Recip-e geregistreerd en is niet zichtbaar op mijngezondheid.be. Over de aflevering beslist de apotheker, die bij twijfel over echtheid of leesbaarheid mag weigeren.

De vergoeding dekt de beoordeling door de arts, niet de afgifte van een document en niet de prijs van het geneesmiddel. Weigert de arts op medische of juridische gronden, dan betalen wij de vergoeding terug. Vraagt de arts bijkomende documenten op, dan hebt u ten minste zeven dagen en krijgt u een herinnering; op uw verzoek verlengen wij die termijn. Kan de beoordeling niet worden afgerond, dan sluiten wij de aanvraag af en betalen wij het volledige bedrag terug.